Vragen en antwoorden Buurt Energie Systeem Bomenbuurt

De gemeente Nijmegen heeft de doelstelling om in 2045 energieneutraal te zijn. Per wijk wordt onderzocht wat de beste oplossing is. Een aantal wijken, waaronder Hengstdal, zal rond 2035 al aardgasvrij worden. Hengstdal is één van de drie wijken in Nijmegen, die al in 2018 gestart is met het voorbereiden van de wijk op een aardgasvrije toekomst. Er is hierdoor al veel kennis opgedaan over de wijk. Veel bewoners in uw wijk hebben aangegeven graag samen aan de slag te willen, maar weten nog niet goed hoe ze dit kunnen doen.

In meerdere buurten van Hengstdal zou een Buurt Energie Systeem kunnen passen. Een Buurt Energie Systeem is een buurtwarmtenet dat verwarmd wordt met een buurtwarmtepomp en mede door bewoners wordt bestuurd.

Er is gekozen om met het onderzoek te starten in (het oostelijke deel van) de Bomenbuurt, omdat de Bomenbuurt te ver weg ligt van een bestaand warmtenet. Aansluiten op een bestaand warmtenet is daarom niet mogelijk. Daarnaast is het elektriciteitsnetwerk in de deze buurt niet bestand tegen een oplossing waarbij alle individuele huizen zelf, met bijvoorbeeld infrarood panelen of warmtepompen, hun huis volledig elektrisch zouden verwarmen. Het plaatsen van een buurtwarmtepomp op een centrale plek in de buurt, is waarschijnlijk wel mogelijk zonder aanpassingen aan het netwerk te veroorzaken.

Het oostelijke deel van de Bomenbuurt zijn de straten die tussen de Ahornstraat, de Hengstdalseweg en de Postweg liggen. Ook een deel van de Ahornstraat, de Hengstdalseweg en de Postweg horen bij het oostelijke deel van de Bomenbuurt. 

Uit ons vooronderzoek komt dat een Buurt Energie Systeem mogelijk een oplossing is voor die wijken waarvoor een hoog temperatuur warmtenet (waarbij het water met 70-90 graden de woning binnen komt) niet beschikbaar is. En waar de woningen niet goed genoeg geïsoleerd zijn voor een volledig elektrische oplossing.

We willen graag onderzoeken of het makkelijker en goedkoper wordt, wanneer een buurt samen eigenaar wordt van een Buurt Energie Systeem.  Als bewoner kan je lid kunt worden van de coöperatie, waardoor inzicht krijgt in de kosten en de kansen voor een buurteconomie worden vergroot.

We vinden het essentieel als veel bewoners met ons meedenken en meedoen. Het Buurt Energie Systeem wordt namelijk van u! We zouden graag met u in gesprek komen. Vanwege de Corona maatregelen kunnen we op dit moment helaas niet fysiek bijeenkomsten organiseren. Zodra hier weer ruimte toe is wordt er een bewonersavond georganiseerd.

Het onderzoek richt zich op verschillende zaken; de techniek, de manier waarop bewoners willen worden betrokken, de juridische constructies, de mogelijkheden om deze opgave te koppelen aan andere opgaves en hoe dit alles gefinancierd kan worden.

Onderdeel van het onderzoek is een technische schouw bij een aantal woningen in de buurt. We zullen onderzoeken of de Cv-installatie geschikt is, of wat er voor nodig is om deze geschikt te maken. Ook kijken we naar wat er nodig zal zijn voor het aansluiten. We gaan een aantal van u hiervoor benaderen.

Als u nu uw huis al comfortabel kunt verwarmen, is extra isoleren niet nodig. Het voordeel van een buurtwarmtepomp is dat het met 50-70 graden waarschijnlijk een even hoge temperatuur naar uw woning brengt als u nu heeft van Cv-ketel. U merkt geen verschil.

Dat raden we zeker aan. Ongeacht de manier van verwarmen, is het altijd verstandig om een huis goed te isoleren. Want hoe beter een huis is geïsoleerd, hoe minder warmte het huis verliest. Daarmee bespaart u dus altijd op uw energierekening. In de meeste gevallen is isoleren voor deelname aan het Buurt Energie Systeem niet nodig, u kunt dus ook meedoen en op een later moment uw woning isoleren.

Er is graafwerk nodig om uw huis aan te sluiten op een Buurt Energie Systeem. Uw Cv-ketel wordt vervangen door een ‘afleverset’. We gaan onderzoeken waar deze afleverset het beste kan worden geplaatst, in de meterkast of wellicht op zolder indien daar nu uw Cv-ketel staat. In sommige gevallen moeten enkele buizen aangelegd worden. Dit kan in één dag in uw huis gerealiseerd.

U kunt terecht voor uw vragen Erik Maessen, projectleider Aardgasvrij Nijmegen, Hij heeft een telefonisch spreekuur op woensdagmiddagen van 13.00 uur tot 15.00 uur. U kunt ook mailen naar aardgasvrij@nijmegen.nl.

In 2015 ondertekenden vrijwel alle landen het Akkoord van Parijs. Ze spraken af vanaf 2050 geen fossiele bronnen meer te gebruiken voor de opwek van warmte of elektriciteit. Ook Nederland wil zo snel mogelijk van het aardgas af. De overheid wil binnen enkele jaren geen gas meer winnen uit de Groningse gasvelden. Ook wil Nederland niet afhankelijk worden van gas uit andere landen, zoals Rusland. In plaats daarvan gebruiken we liever de zon en de wind voor het opwekken van energie. Of restwarmte van grote fabrieken.

De gemeente heeft de taak om uitvoering te geven aan het aardvrij maken van de gebouwde omgeving. Alliander is het netwerkbedrijf dat via haar dochteronderneming Liander, in deze regio verantwoordelijk is voor de gas- en elektriciteitsinfrastructuur en ervoor moeten zorgen dat deze stabiel zijn en dat de leveringszekerheid is gegarandeerd. Woonwaarts is woningcorporatie met vele woningen in Nijmegen, ook in de bomenbuurt en heeft de taak vanuit het Klimaatakkoord om voor haar woningen een alternatief te bedenken voor aardgas. Duurzaam Hengstdal is een burgerinitiatief dat bij wil dragen aan het verduurzamen van de wijk.

Alliander heeft het initiatief genomen om met andere partijen te zoeken naar nieuwe duurzame warmteoplossingen. We denken mee over keuzes in de warmtetransitie, waarbij de mogelijkheden van het toekomstige energienet inzichtelijk worden en de maatschappelijke kosten zo laag mogelijk blijven. Het realiseren van warmtenetten kan lastig zijn in gebieden met bestaande bouw. Het Buurt Energie Systeem kan helpen om juist ook daar warmtenetten betaalbaar en mogelijk te maken. Met de lokaal opgedane kennis kan dan ook gekeken worden onder welke voorwaarden het Buurt Energie Systeem een goede oplossing kan zijn voor andere wijken in Nederland.

 

We hebben tot nu alleen verkend óf en welke buurten geschikt zijn voor een Buurt Energie Systeem. Uit deze verkenning kwam uw buurt, het oostelijk deel van de Bomenbuurt. Dit is dus het moment om aan de bewoners van de buurt te vragen wat zij ervan vinden en hen uit te nodigen mee te doen met dit onderzoek. We vinden het essentieel dat veel bewoners met ons meedenken en meedoen. Het Buurt Energie Systeem wordt namelijk van u!

Vanwege de Corona maatregelen kunnen we op dit moment helaas geen fysieke bijeenkomsten organiseren. Wij organiseren binnenkort een aantal ‘online’ bijeenkomsten zodat we met elkaar in gesprek kunnen gaan.

Het onderzoek richt zich op verschillende zaken; de techniek, de manier waarop bewoners betrokken willen worden, de juridische constructies, de mogelijkheden om deze opgave te koppelen aan andere opgaven, zoals elektrische mobiliteit, zonnepanelen, klimaatbestendigheid etc., en hoe dit alles gefinancierd kan worden. We proberen om aan het eind van dit jaar het onderzoek rond te hebben en dan wanneer het onderzoek positief uitvalt samen met de buurt een actieplan te maken.

De gemeente Nijmegen heeft verschillende onderzoeken gedaan in Hengstdal om te onderzoeken wat een alternatief voor aardgas zou kunnen zijn. Dat leverde op dat we eigenlijk tot nu toe niet een echt goed alternatief konden vinden. Alle opties hadden hun beperkingen. Het Buurt Energie Systeem biedt de mogelijkheid een aantal van die beperkingen en problemen op te lossen en dat is een goede reden het verder te onderzoeken.

Op dit moment lijkt dit systeem het meest geschikt voor de bomenbuurt. We gaan dit systeem verder onderzoeken in samenwerking met u, de buurtbewoners. Heeft u een voorkeur voor een ander systeem voor de buurt? Wij horen het graag.

Het systeem verwarmt minimaal 400 en maximaal 800 huizen. Bij ongeveer 500 woningen kan er subsidie aangevraagd worden bij het ministerie van Binnenlandse Zaken. Ook is het per woning goedkoper als er meer woningen meedoen. 

Een Buurt Energie Systeem is uiteindelijk van de buurt. Het wordt eigendom van iedereen in een buurt die meedoet. Doet u mee, dan heeft u recht om beslissingen te nemen over het systeem. Bijvoorbeeld in de vorm van een buurtcoöperatie. Doordat je lid wordt heb je direct inzicht in de kosten en invloed op alle beslissingen over eventuele aanpassing of uitbreiding van het Buurt Energie Systeem. Het gaat dus verder dan inspraak.

Jazeker, de bomenbuurt is de eerste buurt in Nederland die mogelijk over gaat op dit systeem. Dit hangt af van het technisch en financieel onderzoek, en de wensen van de buurt. 

Het systeem is duurzaam en gericht op de toekomst. Meerdere warmtebronnen kunnen aan het systeem gekoppeld worden. Ook is het systeem flexibel voor nieuwe innovaties.

Nee, deelname is niet verplicht. Overigens hoeft u dit nu nog niet te beslissen. We willen graag eerst onderzoeken of het makkelijker en betaalbaar wordt, wanneer een buurt samen eigenaar wordt van een Buurt Energie Systeem. Als bewoner kan je lid kunt worden van de coöperatie, waardoor inzicht krijgt in de kosten en de kansen voor een buurteconomie worden vergroot.

Jazeker, als uit het onderzoek blijkt dat het Buurt Energie Systeem een goed idee is, en als voldoende bewoners meedoen, dan wordt het aangelegd.

Als voldoende huurders akkoord gaan, dan kunnen alle huurwoningen in het oostelijk deel van de bomenbuurt worden aangesloten op het Buurt Energie Systeem.

Overigens hoeft u dit nu nog niet te beslissen. We willen graag eerst onderzoeken of het makkelijker en betaalbaar wordt, wanneer een buurt samen eigenaar wordt van een Buurt Energie Systeem. Als bewoner kan je lid kunt worden van de coöperatie, waardoor inzicht krijgt in de kosten en de kansen voor een buurteconomie worden vergroot.

Om het Buurt Energie Systeem te laten werken moeten er voldoende deelnemers zijn om de kosten te delen en daarmee laag te houden

Overigens hoeft u dit nu nog niet te beslissen. We willen graag eerst onderzoeken of het makkelijker en betaalbaar wordt, wanneer een buurt samen eigenaar wordt van een Buurt Energie Systeem. Als bewoner kan je lid kunt worden van de coöperatie, waardoor inzicht krijgt in de kosten en de kansen voor een buurteconomie worden vergroot.

Als je echt niet wilt is er een mogelijkheid om zelf een alternatief voor gas voor uw huis te ontwerpen. Hou hiervoor contact met het onderzoeksteam. Technisch beheerders van de gemeente en de netwerkbeheerder kunnen je uitleggen wat de mogelijkheden zijn. Bij sommige alternatieven moet namelijk het elektriciteitsnetwerk verzwaard worden wat extra kosten met zich mee brengt.

Het idee van een Buurt Energie Systeem, is een systeem waarmee de buurt samen een buurtwarmtepomp en buurtwarmtenet beheert in de wijk. De warmte van dit warmtenet komt in het geval van de Bomenbuurt-oost van een buurtwarmtepomp die in aanvang een temperatuur van 70 graden levert. Hoe warm het water uiteindelijk wordt dat door dat warmtenet heen loopt bepaalt de buurt samen. Het hangt onder andere af van hoe goed de huizen in de buurt zijn geïsoleerd. Alle inwoners van een buurt kunnen lid worden van een buurtwarmte coöperatie. Deze coöperatie wordt eigenaar van het warmtenet. De buurt kan ervoor kiezen om alle beheer en onderhoud zelf te doen maar ze kunnen dit ook aan een technisch specialist uitbesteden. Hoe deze constructie er precies uit gaat zien hangt af van de mogelijkheden en behoeften in de wijk.

Bekijk het filmpje over het buurt energiesysteem.

Het systeem realiseert direct bij aanvang een grote stap in de verduurzaming en geeft verdere verduurzaming opties in de toekomst.

De basisvariant van het systeem haalt op gewone dagen warmte uit de lucht. Op piekmomenten wordt er bijgestookt met groen gas. Maar, het systeem is modulair: nieuwe technieken en bronnen kunnen naar wens aan en afgekoppeld worden. Zie het als een constructie van legoblokken die je erop en af kunt halen. Wanneer er in de buurt een ander bron van warmte is (zoals restwarmte of geothermie) kan dit aangesloten worden op het systeem. Of, wanneer de isolatie van de woningen verbeterd wordt kan de temperatuur in het systeem omlaag. Hierdoor wordt het systeem door de tijd heen steeds duurzamer en kan het meegroeien met duurzame innovaties in de toekomst. 

Een warmtepomp haalt bestaande warmte uit de lucht. De pomp onttrekt lucht uit haar omgeving en leidt dit door het buurt warmte station. Hier wordt warmte uit de lucht gehaald en water verwarmt tot 70 graden, door een systeem dat werkt als een soort omgekeerde airco. Dit verwarmde water stroomt vervolgens naar de huizen in de buurt. 

De warmtepompen zijn groot en krachtig. Grote warmtepompen zijn veel efficiënter dan kleinere, individuele warmtepompen. Bovendien is elektriciteit voor een buurt systeem goedkoper dan voor individuele woningen.

De warmtepompen hebben slimme software. Als ze niet genoeg warmte produceren, bijvoorbeeld bij extreme kou, helpt een gasgestookte ketel mee. Op deze manier worden alle huizen verwarmd die zijn aangesloten op een buurt energie systeem.

De grote warmtepompen leveren 75% van alle jaarlijks benodigde warmte, de gasketel levert 25%. Het gas kan op termijn vervangen worden voor een duurzaam alternatief, zoals biogas of duurzame waterstof.

In de openbare ruimte bestaan zeer strenge geluidseisen. Het buurtstation voldoet aan die geluidseisen. In en naast uw huis zult u er niks van merken. Zodra de warmte niet meer uit de lucht gehaald hoeft te worden en op een andere warmtebron wordt aangesloten, is het buurt warmtestation helemaal stil.

Met een warmtenet wordt warmte vervoerd naar de woningen. Het buurt warmtestation verwarmt, net als de meeste CV-ketels water tot maximaal 70 graden. Dit water wordt via buizen naar de huizen gebracht. Hier kan het gebruikt worden voor verwarming. Het verbruikte en afgekoelde water gaat na gebruik terug het systeem in naar de buurt warmtepomp waar het opnieuw verwarmd wordt.

Ja. Het idee is dat in uw huis een kleine afleverset of warmtewisselaar komt. De buis met warm water vanuit het net komt uw huis binnen en levert het warmte water aan deze afleverset. De set verdeelt vervolgens het water naar de tapwaterleidingen (voor douchen en warm water) en verwarmingsleidingen in uw huis.

Onderdeel van het onderzoek is een technische schouw bij een aantal woningen in de buurt. We zullen onderzoeken of de Cv-installatie geschikt is, of wat er voor nodig is om deze geschikt te maken. Ook kijken we naar wat er nodig zal zijn voor het aansluiten. We gaan een aantal van u hiervoor benaderen.

Ja, in principe gaat dit op de manier zoals je al gewend bent. Wanneer je een centrale thermostaat hebt kan deze worden gelinkt aan de afleverset. Of je zet je radiatorkranen zelf handmatig open en dicht.

Dat doen de bewoners die lid zijn van de coöperatie. De coöperatie bepaalt zelf hoe zij warmte wil opwekken en wie de leverancier wordt. De keuze voor de leverancier van elektriciteit in de woningen blijft bij individuele huishoudens.

Technische onderdelen, zoals een collectieve warmtepomp bestaan al in de praktijk. Op meerdere plaatsen zijn collectieve warmtepompen in gebruik. Het systeem modulair maken, zodat het eenvoudig uitgebreid kan worden met nieuwe afnemers en/of nieuwe duurzame warmtebronnen bestaat nog niet en willen we ontwikkelen. Maar ook al doen we dit voor het eerst, een robuuste en betrouwbare techniek en een warm huis zijn randvoorwaarden. Mocht er desondanks iets niet goed gaan of er treedt een zeer koude periode aan dan is er nog steeds een gasketel beschikbaar die direct de benodigde warmte kan leveren.

De techniek is zo ontworpen dat het uw huis warm houdt zoals u gewend bent. Voor de zekerheid staat er in het buurtstation ook een back-up installatie. Voor beheer, onderhoud en storingsdienst gaat de buurtcoöperatie samenwerken met ervaren en gecertificeerde service partijen.

Een slimme elektriciteitsmeter is niet noodzakelijk. Als u meedoet met een buurt energie systeem krijgt u een ‘slimme’ warmtemeter. De slimme warmtemeter meet hoeveel warmte u gebruikt. Op basis daarvan krijgt u een rekening. De slimme wamtemeter wordt op afstand uitgelezen. U hoeft zelf geen door meterstanden door te geven.

Bekijk het filmpje van het Buurt Energie Systeem.

In Nederland zijn er steeds meer bewoners die de handen ineenslaan en onderzoeken hoe zij samen energie kunnen opwekken voor hun buurt. Burgers verenigen zichzelf in zogenaamde coöperaties. Dit zijn democratische verenigingen met een algemene ledenvergadering waar iedereen in de buurt lid van kan worden. De buurt versterkt elkaar en werkt samen aan de verduurzaming maar ook de binding in de buurt.

Het ontwikkelen van een passende organisatievorm en juridische standaarden is één van de onderdelen in de eerste fase van dit project. We willen graag samen met u onderzoeken hoe we voor het BES-project in Nijmegen dit het beste kunnen vormgeven.

 

De meeste energiecoöperaties in Nederland hebben een systeem waarbij leden nooit aansprakelijk zijn. Het ontwikkelen van een passende organisatievorm en juridische standaarden is één van de onderdelen in de eerste fase van dit project.

Omdat de techniek modulair is kan de buurt beslissen om in de toekomst andere bronnen aan te sluiten. Wanneer u lid bent van de coöperatie krijgt u stemrecht en kun u dus mee beslissen over de toekomst van het systeem. Wanneer geen lid wenst te worden van de coöperatie omdat u bijvoorbeeld de zeggenschap niet wenst kunt u wel gewoon warmte ontvangen tegen dezelfde prijs als leden. U heeft alleen geen inspraak meer in de organisatie. 

Het ontwikkelen van een passende organisatievorm en juridische standaarden is één van de onderdelen in de eerste fase van dit project. We willen graag samen met u onderzoeken hoe we voor het BES-project in Nijmegen dit het beste kunnen vormgeven.

Bij Erik Maessen van de gemeente Nijmegen. Dat kan via e.maessen@nijmegen.nl of via telefoonnummer.
06 – 46 33 73 87

Als het Buurt Energie Systeem wordt aangelegd, gaat iedereen in de buurt elektrisch. Iedereen in Nederland zal dit op den duur moeten gaan doen. Een inductiekookplaat is dan de meest duurzame en veilige keuze. 

Wanneer u geen gas meer nodig heeft kan deze aansluiting worden afgesloten. U betaalt dan geen vastrecht en gas meer aan uw energieleverancier. Voor elektra blijft u gewoon betalen. Voor de warmte gaat u contributie en een tarief voor de geleverde warmte betalen.

De CV-ketel kan verkocht worden. Moet u op korte termijn een nieuwe ketel kopen omdat de huidige ketel kapot is dan kunt u beter een CV-ketel huren.

De gemeente Nijmegen vraagt een subsidie aan bij het ministerie van Binnenlands zaken om de kosten van dit project te financieren. Dat geld wordt ook gebruikt om tegemoet te kunnen komen aan eventuele kosten voor woningeigenaren. Voor individuele huiseigenaren bestaat het loket Duurzaam Wonen, daar kunt u meer informatie krijgen over individuele subsidiemogelijkheden en duurzaamheidsleningen.

Het tarief wordt bepaald door de coöperatie. Daarover hebben we op dit moment nog geen informatie. Uitgangspunt is dat de warmte betaalbaar blijft.

Omdat het systeem flexibel en uit te breiden is kunnen toekomstige ontwikkelingen toegepast worden. De warmtepomp kan in een later stadium dus vervangen worden wanneer er zich een nieuw en goedkoper of duurzamer alternatief voordoet. De coöperatie beslist daarover.

Het voordeel voor u is dat u zeggenschap heeft over het systeem, het onderhoud en de tarieven die gehanteerd worden. De coöperatie heeft geen winstoogmerk en staat in dienst van de buurt.